Gigabyte Z170X-Gaming G1 review: Socket 1151 moederbord met alles erop en eraan

Connectiviteit: USB en Thunderbolt

Alle tot nu toe door ons geteste Z170 moederborden bieden minimaal twee USB 3.1 aansluitingen, waarbij zonder uitzondering gebruikgemaakt wordt van de ASMedia ASM1142 controller. Op het Gigabyte bord vinden we ook twee keer USB 3.1, maar voor het eerst dankzij de Intel Alpine Ridge controller.

Die Alpine Ridge is primair de controller voor de nieuwe Thunderbolt 3 standaard, die snelheden tot 40 Gigabit/s biedt. Intel is voor Thunderbolt 3 overgestapt van de Displayport-connector naar de USB Type-C connector, wat maakt dat de Type-C connector die we op het bord vinden dus zowel gebruikt kan worden voor Thunderbolt 3 als voor USB 3.1 verbindingen.

De Alpine Ridge chip is met de Z170 chipset verbonden via vier PCI-Express 3.0 lanes, oftewel 4 GB/s. De ASMedia ASM1142 maakt gebruik van PCI-Express 2.0 x2, oftewel 1 GB/s. Het maakt dat de interface naar de chip bij ASMedia een bottleneck zal zijn en bij Intel nog niet, als je op beide USB 3.1 poorten gelijktijdig een USB 3.1 SSD aansluit en op volle snelheid wil gebruiken.

De Intel controller biedt niet alleen Thunderbolt 3 en USB 3.1, maar kan daarnaast (gecombineerd met een extra chip) ook DisplayPort 1.2 omzetten naar HDMI 2.0. Daarmee kun je de geïntegreerde GPU van de Skylake processors dus in theorie met 60 fps aansluiten op een Ultra HD TV.

Op papier heeft de keuze voor de Alpine Ridge controller dus enkel voordelen, maar er is ook een groot nadeel: de firmware en drivers van de chip zijn duidelijk nog niet af. De Thunderbolt 3 ondersteuning kan het bord nu nog niet bieden en komt met toekomstige firmware en drivers. Datzelfde geldt voor HDMI 2.0 en hier lijkt Gigabyte zich zelfs in te dekken: in de officiële specificatielijst en in de handleiding wordt de beschikbaarheid van HDMI 2.0 namelijk nergens als zodanig genoemd. We vinden enkel een notitie dat “HDMI support is currently limited”. Oftewel, als de HDMI 2.0 ondersteuning uiteindelijk niet gefixed wordt, heb je juridisch geen poot om op te staan. En ook de USB 3.1 ondersteuning blijkt nog buggy; met onze externe USB 3.1 SSD (een RAID 0 configuratie van twee Samsung 840 Evo SSD’s) meten we zeer hoge doorvoersnelheden (hoger dan bij ASMedia), maar we kunnen de benchmark geen enkele keer zonder fout afronden. Werk aan de winkel dus!

De controller biedt verder ondersteuning voor de nieuwe USB Power Delivery standaard, waardoor externe USB apparaten met een hoger vermogen en dus sneller opgeladen kan worden. Het is ons echter niet duidelijk of die functionaliteit wél al werkt en aangezien er nog geen smartphones, tablets of andere apparaten met ondersteuning voor USB Power Delivery zijn, kunnen we het ook niet testen. Het is verder onduidelijk welke USB Power Delivery standaarden (er zijn profielen tot 100W!) exact wel en niet ondersteund worden.

Het gebruik van de Alpine Ridge controller moet voor Gigabyte een grote gok zijn geweest. Toen Intel de controller aankondigde werd duidelijk gemeld dat men de eerste producten “voor het eind van 2015 verwachtte” met “bredere verkrijgbaarheid in 2016”. Om dan in augustus 2015 een product op te markt te willen brengen dat er gebruik van maakt is op z’n minst opportunistisch te noemen.

Overigens een kleine nuance bij de HDMI 2.0 ondersteuning. Het lijkt ons volstrekt uitgesloten dat je een luxe moederbord als de Z170X-Gaming G1 gaat gebruiken zonder losse videokaart. Sterker nog: het bord is juist bedoeld om te gebruiken met meerdere losse videokaarten. De geïntegreerde GPU van de Skylake CPU zal je niet gaan gebruiken en dus is het gemis van HDMI 2.0 te overzien. Sterker nog: Gigabyte had zich de extra MegaChips MCDP2800 chip die nodig is om de functionaliteit te brengen in feite kunnen besparen.

Gigabyte bundelt verder net als ASRock een 5,25” frontpanel met daarop twee USB 3.1 aansluitingen. Dit frontpanel sluit je net als bij ASRock aan op een SATA Express poort. Intern vinden we een ASMedia ASM1142. Het paneel moet verder voorzien worden van twee SATA-stroomconnectors.