120/144 Hz scherm: ook voordeel bij minder FPS
Let wel; in dit artikel analyseren we dus welk type videokaart je nodig hebt om bij moderne games op gemiddeld 120 of zelfs 144 beelden per second te behalen. Belangrijk om in het achterhoofd te houden is dat je ook wanneer je videokaart bij lange na niet zoveel beelden per seconde kan berekenen, voordeel kunt hebben van een 120Hz of 144Hz scherm. Zelfs als je kaart slechts 40 of 50 fps behaalt, is het resultaat op een 120 of 144Hz scherm beter.
Hoe zit dat? Een conventioneel 60Hz scherm bouwt 60 keer per seconde een nieuw beeld op. Dat beeld wordt lijn voor lijn uit de zogenaamde framebuffer van de videokaart uitgelezen. 60 keer per seconde betekent dus dat iedere 16,7 milliseconde het beeld op het scherm opnieuw wordt opgebouwd.
Wanneer je speelt met V-Sync aan - wat zorgt voor de beste beeldkwaliteit - wordt, zodra het scherm een nieuw beeld nodig heeft, bekeken wat het laatste, volledig afgeronde frame is en dat wordt doorgestuurd. Helaas werken videokaart en monitor asynchroon (een probleem dat wordt opgelost door Nvidia G-Sync en AMD FreeSync), wat betekent dat het niet zo is dat de videokaart er voor kan zorgen dat er telkens exact op het juist moment, namelijk vlak voordat de monitor een nieuw beeld nodig heeft, een frame voltooid is.
In het slechtste geval is een nieuw frame pas af net nadat het beeldscherm een nieuw beeld nodig heeft, en wordt het laatst berekende beeld (nogmaals) getoond. Dat betekent dat nieuwe door de videokaart berekende beelden met een maximale vertraging van 16,7 milliseconde getoond worden op een 60Hz beeldscherm.
Een 120 Hz scherm bouwt echter 120 keer per seconde een nieuwe beeld op, oftewel iedere 8,3 milliseconde. Dat betekent dus direct ook dat de maximale vertraging tussen het klaar zijn met het renderen van een nieuw beeld en het zichtbaar worden gehalveerd is tot 8,3 milliseconde. Dat zorgt ook bij lagere fps-waardes voor een duidelijke soepelere game-ervaring.
De beste oplossing voor dit probleem is een techniek waarbij monitor en videokaart gesynchroniseerd worden, zoals Nvidia G-Sync en AMD Freesync. Bij dergelijke systemen wacht de monitor met het beginnen van het tonen van een nieuw beeld tot exact het moment dat de videokaart een nieuw frame klaar heeft. Rendert de videokaart op bijvoorbeeld 43 fps, dan werkt het scherm op 43 Hz en is er een minimale (namelijk geen) vertraging tussen het voltooien van beelden en het getoond worden ervan. Het verschil in game-ervaring tussen een 60Hz scherm enerzijds en een G-Sync of Freesync scherm anderzijds is groot, zeker op vrij lage framerates. Tijdens onze evaluatie van G-Sync en Freesync zagen we echter dat het verschil tussen schermen met deze technologieën en schermen die op 120 of 144 Hz werken veel kleiner is, door de lagere maximale vertraging van laatstgenoemde monitoren. Sterker nog, lang niet iedereen in het Hardware.Info testlab ervaart een significant verschil tussen een G-Sync/Freesync of een 144 Hz scherm.
Kortom, ook als je videokaart niet snel genoeg is heb je dus voordeel aan een 120 of 144 Hz scherm. Maar, als je videokaart ook daadwerkelijk 120 of 144 beelden per seconde kan berekenen, is dat zeker voor first person shooters een extra voordeel. En dan is het interessant om te checken wat je nodig hebt, wat we voor dit artikel hebben gedaan.
