MSI Raider GE75 8SG gaming laptop review: Racemonster met RTX 2080

Intern

Zoals de meeste gaming notebooks van dit moment beschikt de MSI GE75 over een Intel Core i7-8750H cpu. Die is gebaseerd op precies dezelfde architectuur als de voorheen voor dit soort apparaten populaire i7-7700HQ, maar dan met twee extra rekenkernen voor een totaal van zes. Door middel van Hyperthreading kan de cpu aan twaalf threads tegelijk werken. De geïntegreerde UHD Graphics 620 is nog steeds onveranderd ten opzichte van voorgaande generaties, al schakelt de GE75 voor het zwaardere werk sowieso naar de Nvidia-gpu.

In de vorm van de Core i7-9750H heeft Intel inmiddels alweer een opvolger aangekondigd voor de i7-8750H. Inmiddels zijn er ook al varianten van de GE75 met die cpu. We zouden de 'oude' versie daar niet noodzakelijk om laten staan, mocht je er nog op een goede deal stuiten: de 9000-series cpu's in de H-serie beschikken vooral over wat hogere kloksnelheden dan de 8000-serie, waarmee de snelheidsverbeteringen beperkt beloven te zijn. Beschikt de i7-8750H over een basisklokfrequentie van 2.2 GHz met een boost naar 4.1 GHz, de i7-9750H trekt door naar 4.5 GHz met een basis van 2.5 GHz. Tevens heeft de nieuwere chip 12 MB cachegeheugen in plaats van de 9 MB die we bij de i7-8750H vinden.

We moeten daarbij opmerken dat de 'normaal' te behalen kloksnelheden van een cpu zeer afhankelijk zijn van de koeling en de instellingen voor het energiebeheer die de fabrikant (binnen de door Intel gestelde kaders) heeft gekozen. Bij een aantal eerdere geteste laptops van MSI zagen we dat de fabrikant gekozen had voor een nogal conservatieve afstelling. Ook bij de GE75 gaat de processor niet voluit. Dat zit 'm deels ook in het koelsysteem: bij korte bursts wordt de maximale stroomlimiet (PL2) voor dit soort taken eigenlijk niet bereikt, omdat de processor eerder al de 95 graden aantikt, waarop de cpu langzaam gaat terugklokken om niet te warm te worden. Gedurende langere belasting zakt het stroomverbruik van de processor verder terug naar de standaard 45 W. Er zijn fabrikanten die deze stroomlimiet (PL1) wat ruimer kiezen, maar MSI houdt zich aan de standaardinstelling van Intel. We zullen zo direct zien welke invloed deze afstelling op het prestatieniveau heeft. In ieder geval heeft het geen zin om in het Creator Center te kiezen voor een ander prestatieprofiel; ook in de 'Performance'- en 'Comfort'-stand blijft deze karakteristiek bestaan. In de 'ECO'-modus wordt het maximumverbruik te allen tijde beperkt tot slechts 15 W, wat uiteraard een groot effect heeft op de prestaties, maar ook op het lawaai van de ventilator.

Mobiel raytracen met razendsnelle gpu

De MSI GE75 kan worden geleverd met alle kaarten in de mobiele Nvidia RTX-serie: de RTX 2060, RTX 2070 en RTX 2080. Net als de desktopkaarten zijn de mobiele versies gebaseerd op Nvidia's nieuwe Turing-architectuur. Een uitgebreide bespreking van alle nieuwe features, kun je teruglezen in onze RTX 2080 & RTX 2080 Ti review. In het oog springen in ieder geval de mogelijkheden voor raytracing in combinatie met bepaalde spellen, waarbij deep learning super sampling de beeldkwaliteit moet verhogen. Bovendien beschikken de Turing-kaarten over méér conventionele shader cores (Nvidia noemt deze ook wel Cuda cores) dan hun voorgangers uit de 10-serie, waarbij nieuwe gddr6-geheugenchips een hogere geheugenbandbreedte mogelijk maken, wat ook de prestaties in titels zonder de nieuwe features moet verhogen.

Ons testmodel van de GE75 is voorzien van de krachtigste mobiele gpu uit Nvidia's line-up, de RTX 2080. Zoals te zien in onderstaande tabel verschilt de opbouw niet van de desktoptegenhangers, met hetzelfde aantal Cuda cores, Tensor Cores en RT Cores. Ook de 8 GB aan gddr6 en de 256-bit geheugenbus zijn ongewijzigd present.

Veel fabrikanten van gaming laptops leveren in een zucht naar dunnere en lichtere systemen zogenoemde 'Max Q'-varianten van de videokaarten. Die zijn door Nvidia geoptimaliseerd voor een lager stroomverbruik en een verminderde geluidsproductie. Zoals blijkt uit het bovenstaande overzicht, zijn kloksnelheden daarvoor behoorlijk geknepen. De RTX 2080 Max-Q moet maar liefst 39 procent aan boostkloksnelheid inleveren ten opzichte van de desktopkaart. De MSI GE75 is echter voorzien van een 'normale' RTX 2080, waarmee de spelprestaties dus een stuk beter beloven te zijn dan laptops met een Max-Q-variant van dezelfde kaart. Ook die levert nog wel wat in ten opzichte van de desktopversie - de boostklok ligt 12 procent lager dan de standaard 'Founders Edition'-kaart. Veel partnerkaarten hebben nog hogere kloksnelheden, waardoor het verschil in praktijk groter zal zijn.