Akoestische behandeling projectiewand
We beginnen het project echter met het akoestisch behandelen van de wand waarvoor het projectiescherm komt te hangen. Bij het afspelen van filmgeluid is het – in tegenstelling tot bij stereo muziek – van belang dat de ruimte akoestisch vrij ‘dood’ is. Geluidsgolven komen niet alleen in een rechte lijn vanaf de luidsprekers bij de luisteraar terecht, maar worden door harde objecten weerkaatst en komen - iets vertraagd en uit een andere richting - ook als 'echo' op de luisterpositie terecht. In een normale luisterruimte zoals een woonkamer wordt een deel van het geluid geabsorbeerd door kussens van meubels, tapijten en gordijnen, maar desondanks is er in de meeste huiskamers nog sprake van flink wat reflectie. Voor muziekweergave is dat geen probleem. Sterker nog, bij stereoweergave is enige mate van geluidsreflectie gewenst, omdat een beperkte galm zorgt dat het geluid levendig wordt en zich verspreidt door de ruimte zodat het geluid ‘los’ komt van de luidsprekers.
Bij surroundweergave ligt dit anders. Er wordt gewerkt met meerdere luidsprekers die zich rondom de luisteraars bevinden en de gewenste akoestiek is (grotendeels) al ingebakken in het geluidssignaal. Reflecties die deels maskeren waar het geluid precies vandaan komt zijn hierdoor niet nodig en zelfs ongewenst omdat je juist goed moet kunnen horen uit welke hoek geluiden komen. In home cinema ruimtes is het vooral belangrijk dat de voorwand weinig tot geen geluid reflecteert, en dat ook de achterwand het geluid van de voor-luidsprekers niet weer rechtstreeks weerkaatst. Daarnaast is het belangrijk om de zogenaamde ‘eerste reflectiepunten’ te behandelen. Dit zijn de punten waar het geluid van de voorluidsprekers via de vloer, de zijwanden en het plafond weerkaatst wordt, dat dus vervolgens indirect bij de luisteraar terecht komt.
Geluid komt niet alleen via directe lijnen (groen) bij de luisteraar terecht, maar ook via reflecties (rood). In deze tekening zijn de eerste reflectiepunten van de zijwanden voor de drie voorluidsprekers ten opzichte van één stoel getekend.
Een ander belangrijk punt is basbeheersing. Reflecties van midden en hoge tonen zijn vrij eenvoudig te absorberen met speciaal akoestisch schuim dat de geluidsgolven ‘opvangt’, maar lage bastonen hebben een veel langere golflengte en zijn daardoor moeilijke te absorberen. Om te zorgen dat ook de lage tonen niet in de ruimte blijven weerkaatsen bouwen we daarom twee zogenaamde bass-traps, in de hoeken aan de voorkant van de ruimte. We maken deze door uit steenwolplaten driehoekige plakken te zagen en deze op elkaar te stapelen. Lage tonen die in de ruimte weerkaatsen en bij deze bass-traps terechtkomen worden geabsorbeerd, wat een gecontroleerde, en minder dreunende basweergave oplevert.
Om bastonen te absorberen bouwen we 'bass traps' door uit platen steenwol driehoeken van 60 bij 40 centimeter te zagen...
... en deze in de hoeken van de ruimte op te stapelen.
De ruimte op de voorwand die tussen de twee basstraps overblijft beplakken we met speciaal akoestisch noppenschuim. Verwar dit materiaal niet met schuimrubber matrasmatjes die er vrijwel gelijk uitzien. Akoestisch noppenschuim heeft een veel hogere dichtheid, waardoor het beter in staat is om geluid te 'vangen' en te voorkomen dat het terug de ruimte in wordt weerkaatst. Dit materiaal werkt uitstekend voor het absorberen van de midden- en hoge tonen en zorgt meteen na het aanbrengen al voor een duidelijke verbetering en minder echo in de verder nog kale kelderbak. Verderop tijdens de bouw zullen we metingen uitvoeren om te bepalen of er meer behandeling nodig is, maar om de kelderbak ook al tijdens de bouw wat minder op een galmput te laten lijken, brengen we meteen aan het begin van de bouw dus een eerste laag aan.
Akoestisch noppenschuim lijkt op matras-schuim, maar heeft een hogere dichtheid en absorbeert vooral hoge- en middentonen vrij effectief.
We beplakken de muur waar het projectiescherm voor komt te staan direct bij aanvang van het project met één laag noppenschuim...
... met dit als voorlopig resultaat: de voorwand die zowel hoge als lage tonen sterk verminderd reflecteert.
Vervolg: Koven rond plafond
In het tweede deel van deze artikelserie gaan we koven aan de zijkanten van het plafond en over de breedte van de ruimte maken. Deze koven zullen ruimte bieden aan vier plafondluidsprekers voor Dolby Atmos en DTS:X weergave, en dienen bovendien om alle luidspreker- en verlichtingskabels en voor de buizen van de luchtafvoer uit het zicht weg te werken. Hou Hardware.Info dus in de gaten voor het vervolg van dit home cinema project. Heb je in de tussentijd vragen, tips of suggesties? Laat deze dan achter in de comments onder dit artikel!
