Bovengrens
Wie denkt exact 4 GB geheugen probleemloos te kunnen gebruiken in z'n PC in combinatie met een 32-bit besturingssysteem, komt bedrogen uit. Personen met een dergelijke hoeveelheid geheugen en een 32-bit versie van Windows XP of Windows Vista zal al wel eens zijn opgevallen dat Windows maximaal 3,07 GB geheugen kan aanspreken. Ofwel: bijna een kwart van het geheugen in je PC wordt niet gebruikt! Dat heeft alles te maken met een technologie die memory mapped I/O heet.
Dit komt er in feite op neer dat Windows het geheugen van andere componenten in je PC, bijvoorbeeld de videokaart, aanstuurt via een slim trucje. Een gedeelte van de beschikbare adresruimte voor normaal geheugen wordt hiervoor gebruikt en omgeleid naar het betreffende geheugen elders in de PC. Wanneer je een computer hebt met 2 GB RAM-geheugen en een 512 MB videokaart, wordt dat laatste geheugen aangesproken als zijnde een stuk virtueel geheugen tussen de 2,0 en 2,5 GB.
Aangezien bij 32-bit Windows de maximale adresruimte 4 GB bedraagt, moeten deze virtuele adressen worden afgetrokken van het bruikbare geheugen. Om driver-problemen te voorkomen, reserveert Windows altijd minimaal 976 MB voor memory mapped I/O. Wanneer je hardwarecomponenten hebt met extreem veel geheugen - bijvoorbeeld een 1 GB videokaart - wordt dit nog meer. Hoe je het ook wendt of keert: meer dan 3 GB geheugen krijg je in 32-bit Windows niet aan de praat.
Windows XP en Vista tonen in 32-bit modus bij een PC met 4 GB geheugen maximaal 3071 MB. Het nieuwe Vista SP1 toont wél de volledige 4 GB,maar schijn bedriegt; het wordt niet volledig gebruikt.
Vista SP1
Nu de aanwezigheid van 4 GB geheugen in een PC steeds gebruikelijker is geworden, zien de diverse computerleveranciers zich steeds vaker geconfronteerd met bezorgde telefoontjes van mensen die een computer kochten met 4 GB geheugen en eenmaal thuisgekomen zagen dat Windows slechts 3 GB herkende. "Is toevallig een kwart van mijn geheugen kapot?" is zodoende de laatste tijd een veel gehoorde vraag op de helpdesks van PC fabrikanten.
Om dergelijke verwarring te voorkomen heeft Microsoft in Vista SP1 de manier aangepast, waarop Windows rapporteert over de hoeveelheid geheugen die in een PC zit. De software geeft niet langer meer aan hoeveel geheugen er daadwerkelijk gebruikt kan worden, maar hoeveel geheugen er hardwarematig is geplaatst. Ofwel: mensen met 4 GB aangeheugenmodules zien in Vista SP1 32-bit nu ook daadwerkelijk 4 GB vermeld staan.
Laat je echter niet voor de gek houden: de maximale geheugengrootte die 32-bit Windows kan aanspreken is in SP1 niet veranderd. Hoewel de volledige hoeveelheid getoond wordt, blijft degrens in de praktijk dus op iets meer dan 3 GB zitten.
