Hegemonie
Vanaf 2001 tot nu toe zijn het eigenlijk puur Nvidia en ATI (dat later werd overgenomen door AMD) die losse GPU’s met enige rol van betekenis uitbrachten. Intel zou gedurende de erop volgende jaren wel een zeer groot marktaandeel vergaren met in de chipset en later in processors geïntegreerde graphics, maar durfde het na het avontuur met de i740 nooit meer aan om een losse videokaart uit te brengen.
Nog driemaal zagen we een poging van een partij om zich als derde partij in de markt te wurmen. In 2001 kwam STMicroelectronics met de Kyro II chips gebaseerd op de nieuwste generatie PowerVR technologie. Ondanks de intensieve marketing van videokaartenfabrikant Hercules die men als partner aan de haak had geslagen, flopte het product gigantisch. Zoals we al schreven: de ontwerpers van de PowerVR architectuur hebben hun geesteskind gelukkig niet verloren zien gaan. Tegenwoordig is Imagination Technologies met de PowerVR producten toonaangevend met geïntegreerde GPU’s van ARM chips.
In 2002 probeerde Matrox het nog een keer met de Parhelia, misschien wel de meest gehypte videokaart ooit. Als je de aankondiging mocht geloven zou de Parhelia echt de beste en snelste videokaart ooit worden, maar het werd eerder de grootste anticlimax. In 2004 kwam nieuwkomer XGI, een afsplitsing van chipsetfabrikant SiS, met een reeks Volari GPU’s. In een zoektocht naar partners kreeg XGI enkel Club 3D zo ver om een kaart op de markt brengen en dan nog alleen het topmodel Volari Duo. Matige prestaties, dito beeldkwaliteit en dramatische drivers zorgden ervoor dat het product flopte. ECL, de inmiddels failliet gegane distributeur van Club 3D destijds, heeft ons ooit in vertrouwen verteld dat er exact 12 van die XGI Volari Duo kaarten in Nederland verkocht zijn. Vanuit de distributeur aan shops wel te verstaan; het aantal kaarten dat daadwerkelijk bij consumenten terecht is gekomen kan nog lager zijn.
De Matrox Parhelia is misschien wel de meest gehypte videokaart ooit.
De Volari Duo van XGI uit 2004. De laatste poging van een fabrikant om de hegemonie van AMD en Nvidia te doorbreken.
2001 en verder
Het moge duidelijk zijn dat vanaf 2001 alles draaide om Nvidia en ATI, die zeker de eerste jaren in een rap tempo nieuwe producten uitbrachten om de elkaar te overtroeven. Over een tijdje lees je in het derde en laatste deel van deze serie alles over de verschillende GeForce en Radeon kaarten die aan het begin van deze eeuw uitkwamen, inclusief toppers als de onvolprezen Radeon 9700 en flops als de extreem luidruchtige GeForce FX. Kun je niet wachten? In Hardware.Info Magazine #2/2015, dat nu in de winkel ligt, staat deel 3 al!
